Vereniging van Gebruikers van Natuurlijk Schildklierhormoon

 
top
Welkom
Bestuur en Statuten
Lid worden?
Hypothyreoïdie
Klachten/Symptomen
TSH-Test
Artsen
Patiënten
Medicatie
Powerpoint Enquête
Natuurlijk of synthetisch?
Leveranciers
Internationale consensus
Standpunt IGZ Thyreoïdum
Voeding
Wetenschappelijk onderzoek
Literatuur
Links
Contact
Disclaimer
VGNS in het nieuws
Nieuw
 
Inloggen VGNS Leden
  Medicatie

Powerpoint Presentatie "Enquête Natuurlijk Schildklierhormoon"

Hier vindt u de Powerpoint presentatie "Enquête Natuurlijk Schildklierhormoon".
U kunt de presentatie hier downloaden (rechtermuisklik -> opslaan als)

Back to top


Schildkliermedicatie: Natuurlijk of Synthetisch? T3 suppletie?

Tekst: Anneke Spaaks

Volgens de NHG-Standaard Schildklieraandoeningen, waarin richtlijnen worden gegeven voor de diagnostiek en behandeling van hypothyreoïdie in de huisartsenpraktijk, bestaat de behandeling uit substitutie met levothyroxine, ofwel een synthetisch preparaat dat alleen T4 bevat. In een noot wordt melding gemaakt van het feit dat  ondanks een optimale behandeling niet alle patiënten volledig klachtenvrij worden en dat het hebben van een chronische ziekte het welbevinden vermindert.

Wie klachten houdt zou kunnen overwegen om met de arts in discussie te gaan over alternatieve medicatie, een gelegenheid die geboden wordt door hetgeen op p. 362 staat te lezen over inbreng van de patiënt.

De huisarts stelt waar mogelijk zijn beleid vast in samenspraak met de patiënt, met inachtneming van diens specifieke omstandigheden en met erkenning van diens eigen verantwoordelijkheid, waarbij adequate voorlichting een voorwaarde is.

In de internistenrichtlijnen schildklierfunctiestoornissen staat op p. 66:

Ondanks een biochemisch optimale instelling houdt een belangrijk deel van de patiënten die worden behandeld voor hypothyreoïdie nog klachten. Een van de mogelijke verklaringen is dat er geen bijdrage vanuit de schildklier is aan de beschikbare hoeveelheid T3.

Desalniettemin is één van de conclusies op p. 68:

De combinatietherapie levothyroxine (T4) met liothyronine (T3) heeft geen voordelen boven de behandeling met alleen thyroxine.

Bovendien:

Er is onvoldoende informatie over dierlijk schildklierhormoonpreparaten om deze te kunnen aanbevelen.

Als u uw eigen verantwoordelijk wilt nemen en in samenspraak met uw arts wilt afwijken van de standaardbehandeling met levothyroxine (T4)  en wilt overstappen naar een natuurlijk schildklierhormoon of een combinatietherapie T4/T3 wilt proberen dan kunnen de volgende feiten, uitspraken, onderzoeken uw verzoek ondersteunen.

NATUURLIJK SCHILDKLIERHORMOON

Natuurlijk, dierlijk schildklierhormoon, dat i.t.t. synthetisch schildklierhormoon zowel T4 als T3, T2 en T1 bevat,  is al sinds 1928 op de markt en heeft in de loop der jaren ruimschoots bewezen een effectief medicijn te zijn, terwijl anderzijds nimmer in een vergelijkende studie  wetenschappelijk is aangetoond  dat synthetische schildkliermedicatie (Thyrax, Euthyrox, Eltroxin, Levothyroxinum), de medicatie die artsen standaard voorschrijven,  effectiever zou zijn in het behandelen van klachten en symptomen bij schildklierziekten dan een natuurlijk middel. Evenmin is nimmer wetenschappelijk aangetoond dat natuurlijke schildklierhormonen (Thyranon, Thyreoïdum of Armour) minder effectief zouden zijn dan de synthetische medicatie. Anderzijds is er wel een onderzoek dat aantoont dat synthetische medicatie niet altijd effectief is.

In 1992 werd er in samenwerking met de Schildklier Stichting en de Wetenschapswinkel voor Geneesmiddelen een studie verricht door de medisch biologe K. Weel van de  Rijksuniversiteit Groningen. De studie werd verricht omdat er bij de Wetenschapswinkel en de Schildklier Stichting klachten binnenkwamen van patiënten die na het van de markt halen van Thyranon in 1987 waren overgezet op Thyrax.  Thyranon werd van de markt gehaald omdat:

Er waren [ dus] een aantal theoretische bezwaren tegen het gebruik van schildklierpoederpreparaten, hoewel er maar weinig klinische studies lijken te zijn die deze theorieën ondersteunen (Larsen et al., 1981). In Nederland werd het voorlopig geregistreerde schildklierpoederpreparaat Thyranon onder andere op basis van deze theoretische bezwaren uit de handel genomen in november 1987. Hierna werden voormalige gebruikers van Thyranon overgezet op synthetische T4-preparaten(m.n. Thyrax). (Weel 1992: 16)

De voornaamste conclusies uit het onderzoek (Weel 1992: 71, 72):

  1. Er is een groep schildklierpatiënten, die tijdens behandeling met een T4-preparaat, waarop zij volgens de geldende maatstaven goed zijn ingesteld, klachten ervaren die lijken op klachten die voorkomen bij een gestoorde schildklierfunctie.
  2. In de medische wereld heerst de opvatting dat schildklierpatiënten, die plasmaspiegels van schildklierhormonen hebben die binnen de normale range liggen, geen verschijnselen van een gestoorde schildklierfunctie kunnen hebben.
  3. Uit de bovenstaande conclusies volgt dat de betreffende patiënten en artsen verschillend tegen de gemelde klachten aankijken, wat kan leiden tot een verstoorde relatie tussen arts en patiënt.
  4. Op basis van de informatie, die is verkregen uit het literatuuronderzoek, is gebleken dat de kans bestaat dat plasmaspiegels van schildklierhormonen T4 en TSH niet in alle gevallen een goede maat zijn voor de schildklieractiviteit in het hele lichaam, zoals tot nu toe door de medische wereld werd verondersteld. Uit de literatuur komt de hypothese naar voren, dat klachten bij de behandeling van hypothyreoïdie mogelijk worden veroorzaakt doordat sommige organen te veel, en andere organen te weinig T4 opnemen of omzetten in T3.
  5. Bij een aantal schildklierpatiënten, dat klachten ervaart bij een schijnbaar juiste instelling op een T4-preparaat, blijken klachten te verminderen, wanneer zij in plaats van een T4-preparaat een schildklierpoederpreparaat gaan gebruiken.

 

Artsen bevestigen in hun publicaties de superioriteit van behandeling met natuurlijke schildkliermedicatie.

Dr. Arem, vooraanstaand Amerikaans schildklierspecialist en auteur van The Thyroid Solution  schrijft dat de overzetting van patiënten indertijd van natuurlijk T4/T3 naar synthetisch T4 leidde tot klachten van patiënten over traagheid, verminderd geheugen en concentratie en tal van symptomen van niet welbevinden:

Once switched from these natural T4/T3 tablets to T4 tablets, patients complained of sluggishness, decreased memory, impaired concentration, and a host of symptoms of ill-being. This was in spite of having reached normal blood levels of thyroid hormone and TSH. In fact, seldom was I able to convince a patient to remain on levothyroxine; they all wanted to go back on the old pill. (Arem 1999:284)

Dr. Durrant-Peatfield, auteur van The Great Thyroid Scandal and How to Survive it en 40 jaar ervaring met de behandeling van schildklierpatiënten schrijft dat door de toenemende desillusie met thyroxine natuurlijk schildklierhormoon zowel bij patiënten als artsen steeds populairder wordt. Het is werkzamer dan synthetisch T4 en volgens hem is de vermeende wisselende potentie uit de lucht gegrepen en nimmer aangetoond. Bovendien, de dagelijkse systeembehoeften variëren en dus is een precieze dosis niet noodzakelijk.

Following increasing disenchantment with thyroxine, natural thyroid is becoming more popular with patient and some doctors alike. The disenchantment with thyroxine springs from its varying potency from manufacturer to manufacturer, and similar problems occur with synthroid, the American synthetic product. Although natural thyroid is widely held to be of variable potency by its critics, this is simply not true and no trials have ever supported this view; and it has greater efficacy over synthetic T4. (It may be pointed out that the system’s daily requirements vary dynamically and a precise dose is not actually necessary.) The patient soon learns what dos most suits and in general may be allowed to find their own level.
The natural product is a combination of T4, T3, T2 and T1, and very close indeed, and in the same proportion, to human thyroid; with very few exceptions, is much preferred by patients. (Durrant-Peatfield 2002:181)

Dr. Linschoten schrijft in Hypothyreoïdie opnieuw bezien:

Het is plausibel dat behandeling met dierlijk (biologisch) schildklier betere resultaten geeft. Tenslotte bevat het meer hormonen dan alleen T4. De omzetting van T4 in T3 hapert vaak als gevolg van een gebrek aan enzymen en mineralen die dit moeten bewerkstelligen. Ook is de mogelijk minder goede standaardisering een slecht argument, omdat de opname van geneesmiddelen in het algemeen sterk individueel is en van talrijke factoren afhangt.
In oktober 2002 begon ik met het voorschrijven van Thyreoïdum, onder meer aan patiënten die klachten behielden ondanks gebruik van T4 (Thyrax); met zeer gunstige resultaten.
(de volledige tekst van ‘Hypothyreoïdie opnieuw bezien’ vindt u op deze site bij ‘Visies op hypothyreoïdie’)

Basier, Hertoghe en Eekhaut beschrijven in Thyroid insufficiency. Is Thyroxine the only valuable drug? hun negatieve ervaringen in de zeventiger jaren met het overzetten van Thyranon en Novothyral naar een synthetisch T4 preparaat. Al sluiten zij niet uit dat er patiënten zijn die kunnen volstaan met alleen T4, wat het geval is als er geen omzettingsproblemen zijn van het inactieve T4 naar het actieve T3.

Having prescribed for many years a natural thyroid hormone (Thyranon), containing both T3 and T4, as well as a combined T3 + T4 drug (Novothyral), we had the opportunity in 1974 to prescribe a new T4-only drug (Euthyrox, commercially available in Belgium since August 1978). After less than six months, we ascertained the inability of this new T4 alone drug to produce clinically the same results as the previously used combined drugs.
This study does not preclude the possibility that T4 can cure certain patients with hypothyroidism. Indeed, patients who are able to convert the inactive prohormone T4 into the active hormone T3 by liver- and kidney-produced 5’-deiodase can be cured by T4 alone.
Hertoghe, Eekhaut, (J Nutr Envir Med 2001;11, 159-166) Thyroid insuffiency. Is Thyroxine the only valuable drug?

 

T3-SUPPLETIE

Tot in de jaren zeventig werd hypothyreoïdie behandeld met schildklierhormoonpoeder Vanaf begin jaren vijftig was er ook synthetisch T4 beschikbaar. Dit was niet direct eerste keus therapie. Pas nadat aangetoond was dat de grootste bron van T3 omzetting uit T4 is en dat T4 een veel langere halfwaardetijd heeft dan T3, stapte men over van schildklierpoeder naar T4. Maar het is maar de vraag of die omzetting van T4 naar T3 bij iedere patiënt plaatsvindt. Persisterende klachten bij normaal TSH kunnen wijzen op een omzettingsprobleem. De TSH is in feedback met T4 en niet zozeer met T3, terwijl het welbevinden van de patiënt afhankelijk is van het vrije T3 dat beschikbaar is in de cellen.

The explanation is that TSH is grossly in feedback with serum T4 only, not so much with serum T3, while the patient’s wellbeing depends on the free T3 that is disposable inside the cells. As hypothyroid patients are usually unable to convert inactive T4 into active T3, owing to a lack of 5’-deiodinase in the liver and kidneys, the administration of T4 can eventually correct the serum TSH level, but rarely provides the patient with the T3 needed to be relieved of his symptoms.
(Hertoghe, Eekhaut, (J Nutr Envir Med 2000;10, 105-113) Thyroid insuffiency. Is TSH the only diagnostic Tool?

Aanvullende T3-medicatie in de vorm van het synthetische T3 Cytomel of een combinatie met of geheel overstappen op een natuurlijk hormoon (dat altijd zowel T4 als T3 bevat) is noodzakelijk indien zich omzettingsproblemen voordoen.

Dr. Podell: “Many holistic, integrative and complementary alternative medicine physicians believe that many people are effectively hypothyroid (thyroid deficiënt) because they are unable to make the main active hormone – which is not T4 but the form found in Cytomel and Armour Thyroid, that is, T3.
If the cell has a decreased ability to convert T4 into T3, cellular metabolism could be too low i.e. hypothyroid for lack of T3 – despite the standard blood thyroid hormone tests being normal. If the cells have trouble converting T4 to T3 then natural hypothyroid therapies have to supply the needed T3, most often by treating with Cytomel or Armour Thyroid.”

Dierstudies wijzen uit dat T4/T3 behandeling een betere optie is dan T4 behandeling.
Escobar-Morreale et al. (1995) onderzochten T4 en T3 spiegels in bloed en verschillende organen bij hypothyreote ratten die verschillende doses T4 kregen. Geen enkele dosis T4 slaagde erin tegelijkertijd in alle weefsel normale T4 en T3 spiegels te krijgen.
Een tweede studie in 1996 toonde aan dat dit met één specifieke verhouding en totale dosis T4/T3 wel lukte. Zowel in bloed als weefsels waren TSH, FT4 en Ft3 waardes normaal.

Een artikel in het New England Journal of Medicine, bolwerk van de reguliere traditionele geneeskunde,  van 11 februari 1999 bevestigt de gunstige werking van T3-suppletie. Met name  voor wat betreft het geestelijk functioneren. De combinatietherapie van T4/T3 verbeterde de kwaliteit van leven van de meeste patiënten.

Where the results were dramatic were in mental functioning. Patients performed better on a variety of standard neuropsychological tasks on the T4 plus T3. Patients’ psychological state also showed improvement on T4 plus T3.
The researchers determined that “treatment with thyroxine plus triiodothyronine improved the quality of life for most patients.
(Effects of Thyroxine as compared with Thyroxine plus Triiodothyronine in Patients with Hypothyroidism, by Robertas Bunevicius, Gintautas Kazanavicius, Rimas Zalinkevicius, Arthur J. Prange)

De resultaten van een  enquête van Hypomaarniethappy waarin een antwoord werd gezocht op de vraag of een combinatiebehandeling van T4 en T3 hypothyreoïdie-klachten beter vermindert dan een behandeling met alleen T4  pleiten ondubbelzinnig voor T3-gebruik. 90 % van de respondenten merkt een duidelijk positief effect van T3. Er was voor de enquête een lijst van 22 klachten opgesteld. Alle klachten verminderen als wordt overgestapt van T4 naar T4/T3-medicatie.
(Het volledige onderzoeksverslag is na te lezen op de site van HmnH)

Dr. Arem (The Thyroid Solution) beschouwt de gecombineerde T4/T3-behandeling als de beste behandeling voor schildklierpatiënten. Hij is een voorstander van het overzetten van dierlijke naar synthetische hormonen, maar dan dient er indien nodig  wel T3-suppletie plaats te hebben. Door patiënten alleen T4 te geven om de TSH te normaliseren missen sommigen nog steeds een kleine hoeveelheid T3, die normaal door de schildklier gemaakt wordt. Volgens Arem heeft de gemiddelde persoon 10 mcg synthetisch T3 nodig, patiënten die aanvankelijk meer dan 175 mcg T4 nodig hadden dienen deze dosis bij aanhoudende symptomen te verhogen naar 5 mcg driemaal daags. (Voor een Nederlandse vertaling van gedeeltes uit The Thyroid Solution zie de site van HypomaarnietHappy onder T3)

Volgens Dr. Durrant-Peatfield kan T4 bij eenvoudige, ongecompliceerde, vroege en niet te ernstige hypothyroïdie-patiënten prima werken, maar het is niet hoe schildklierhormoon natuurlijk wordt gevormd. Als geen natuurlijk schildklierpoederpreparaat wordt gebruikt, dan moet T4 tenminste worden gecombineerd met T3.

Thyroxine has a half-life of 8 days and Works fairly well for the more simple, uncomplicated, early, not too severe, hypothyroid patient. But note should be made that this is not how hormone is naturally produced. There is a body of opinion, sympathetically supported by the writer, that if natural thyroid is not to be used, then at least T4 should be combined with T3 for a more satisfactory and more logical replacement.
(Durrant-Peatfield “Suggestions for an Approach to the Management of Thyroid Deficiency)

Het gebruik van T3 is standaard in de praktijk van Dr. Blanchard sinds 1990. Toevoeging van T3 vermindert de klachten die vele patiënten houden als zij alleen T4 slikken.

The standard medical view is that T3 is unnecessary because T4 is converted to T3 in the body. But many patient taking the standard 100% T4 hormone report chronic fatigue, depression, menstrual abnormalities, fibromyalgia, irritable bowel syndrome, restless legs and other complaints, and these complaints are almost always better when some T3 is added…….The use of T3 has been standard in my practice since 1990 (Dr. Blanchard: Hypothyroidism at Midlife)

Rack en Makela bevelen T3 aan bij depressie bij hypothyroïdie als behandeling met alleen T4 niet volstaat:

In hypothyroid patients, depression may be more responsive to a replacement regiment hat includes T3 rather than T4 alone. Therefore, inclusion of T3 in the treatment regimen may be warranted after adequate trial with T4 alone.
(Rack, Makela, Hypothyroidism and Depression: A therapeutic Challenge.
Ann Pharmacother 2000, Oct; 34(10): 1142-5)

 

ER IS MEER DAN ALLEEN SYNTHETISCH T4

Waar het om gaat is dat de patiënt een keuze moet kunnen hebben en die medicatie moet kunnen krijgen die voor hem of haar de beste uitwerking heeft, hetzij alleen T4, hetzij synthetisch T4 en T3, hetzij een natuurlijk schildklierpreparaat, hetzij een mix van een natuurlijk schildklierpreparaat met T4. Niet iedereen is gelijk. Geen enkel onderzoek zal ooit 100% in één bepaalde richting wijzen volgens Dr. Shames, auteur van Thyroid Power.

It doesn’t matter if 100, or 1000 studies show that most people do better with thyroxine alone. There are always some people in any of those studies that did better on thyroxine with T3 added. There are some people who do better on T3 alone. There are some who do better on Armour Thyroid alone. There are some who do better with a mix of Armour and thyroxine.
None of the studies of these questions will ever be 100% in any one direction. People are just too different. Nothing is black and white.

Als niets zwart en wit is, waarom is het voorschrijven van synthetisch T4 dan de standaardbehandeling bij hypothyreoïdie-patiënten, terwijl bij bijvoorbeeld depressie er een groot scala aan medicijnen wordt ingezet?

Dr. Lowe wijst op de rol van de farmaceutische industrie. Het T4-mandaat mist een wetenschappelijke basis, maar is volgens hem een gevolg van de marketingcampagnes van de farmaceutische industrie.

….this [T4 only] mandate is not  scientifically based. Instead, it’s based on a powerful  marketing campaign of a major pharmaceutical company……..As a result, they [conventional endocrinologists and other doctors] ‘ve deprived themselves of clinical experience with any thyroid preparation other than T4.

Gelukkig begint er twijfel te ontstaan bij endocrinologen. In zijn inaugurale rede in januari 2008 sprak Dr. Smit, één van de leden van de Medisch-wetenschappelijke Adviesraad van de Schildklierstichting, zijn onbehagen uit over het feit dat patiënten die genezen waren van verschillende endocriene aandoeningen in onderzoeken allen aangaven dat hun kwaliteit van leven sterk verminderd was. Als bronnen van onbehagen noemde hij:

- het niet kunnen meten van hormonen en hormoonwerking op weefselniveau
(een goed bloedwaarde van hormonen zegt nog niet alles over de werking van die hormonen in de weefsels)

- de tekortkomingen in de substitutie van hormonen
(de medicijnen nemen de ergste klachten weg of zijn zelfs levensreddend maar ze kunnen de werking van de eigen hormoonklier niet perfect nabootsen. Daarnaast wil de farmaceutische industrie geen onderzoek doen naar betere medicijnen. De wintsmarge is te klein om nieuwe medicijnen te ontwikkelen waarvan nog niet zeker is of die werkelijk voor een betere behandeling zorgen)

- onvolkomenheden in behandelmethoden en -strategieën
(de behandeling is op de symptomen gericht maar pakt de oorzaak niet aan)

Back to top

Leveranciers Natuurlijk Schildklierhormoon

Er zijn verschillende natuurlijke schildklierhormonen waaronder: Thyreoïdum; Armour Thyroid van Mierlo Hout; het Amerikaanse Armour Thyroid en het Canadese Thyroid Erfa.
Onderling zijn er echter verschillen qua samenstelling, verkrijgbaarheid en prijs.

Het makkelijkst verkrijgbaar en verreweg het voordeligst in prijs is Thyreoidum.
U kunt een recept afgeven bij of opsturen naar De Natuurapotheek in Pijnacker of de Rivierenapotheek in Amsterdam.
De Rivierenapotheek verlangt enkele gegevens van de patiënt; zie hier
Thyreoïdum bevat aan actieve ingrediënten 23,7 mcg T4 en 9 mcg T3 per grain
(60 mg) en is zowel als capsules als in tabletvorm in verschillende sterktes leverbaar.

Armour Thyroid kan op recept en met artsenverklaring besteld worden bij Steunpunt Apotheek Mierlo Hout, bij IP International Pharmacy GmbH in Nettetal, Duitsland (voorheen Venlo Internationale Apotheek) of u kunt uw eigen apotheek verzoeken om het middel zelf te importeren, wat niet eenvoudig is.
De Internationale Apotheek in Antwerpen verstrekt Armour Thyroid op recept met daarbij een artsenverklaring. U dient de medicatie zelf op te halen.
Armour Thyroid bevat aan actieve ingrediënten 38 mcg T4 en 9 mcg T3 per grain en is in diverse sterktes leverbaar.
Opgemerkt wordt dat er grote prijsverschillen zijn tussen de verschillende leveranciers.

Thyroid Erfa is op recept en met een artsenverklaring verkrijgbaar in België o,a, bij Pharmacie du Prince d'Orange, Chaussée de Waterloo 1499, 1180 Bruxelles (Uccle) tel. 02-3743257
Thyroid Erfa bevat aan actieve ingrediënten 36 mcg T4 en 8 mcg T3 per grain en is in diverse sterktes leverbaar.

Meer info over De Natuurapotheek:
www.natuurapotheek.com

Meer info over de Rivierenapotheek
www.rivierenapotheek.nl

Meer info over Armour Thyroid van Steunpunt Apotheek Mierlo Hout:
http://www.mierlohout.nl/index.html

Meer info over International Pharmacy:
http://www.ip-pharmacy.com

Meer info over de Internationale Apotheek in Antwerpen:
http://www.internationaleapotheek.be  

Meer info over Armour Thyroid van Forest Laboratories:
http://www.armourthyroid.com/

Meer info over Thyroid van Erfa:
www.erfa.net

Back to top

Internationale consensus hormoontherapie

De leden van de Consensus Group of Experts of the International Hormone Society hebben richtlijnen opgesteld voor de behandeling van hypothyreoïdie. Gesteld wordt dat de arts en patiënt vrije keuzen moeten hebben wat betreft de medicatie, hetzij alleen synthetisch T4, hetzij een combinatie met T3, hetzij een natuurlijk schildklierhormoon. Deze behandelrichtlijn (consensus)  is inmiddels via internet door 1599 artsen onderschreven.

Voor de richtlijnen en de petitie zie:
Voor de wetenschappelijke referenties zie:http://www.intlhormonesociety.org/ref_cons/Ref_cons_1_on_thyroid_treatment.pdf

Back to top

Inspectie voor de Gezondheidszorg waarschuwt: Geneesmiddel Thyreoïdeum alleen voorschrijven en ter hand stellen als aan kwaliteitseisen is voldaan

De Inspectie voor de Gezondheidszorg waarschuwt dat bij het voorschrijven en het ter hand stellen van het middel thyreoïdeum, schildklierpoeder van dierlijke herkomst, aan kwaliteitseisen voldaan moet worden. Voor de behandeling van hypothyreoïdie wordt thyreoïdeum soms nog ingezet. Aanleiding voor deze waarschuwing is een signaal dat de inspectie ontving over een patiënt die hoogstwaarschijnlijk als gevolg van ongecontroleerd thyreoïdeumgebruik ernstige osteoporose en hartklachten ontwikkelde.

Bij de behandeling van hypothyreoïdie is het synthetische schildklierhormoon thyroxine (T4) middel van eerste keus. Toch blijkt een kleine groep patiënten ontevreden met de resultaten van deze behandeling. Ook het wetenschappelijke debat over de meerwaarde van gecombineerde lyothyronine (T3) en thyroxine suppletie loopt nog. Het gebruik van preparaten van gedroogd schildklierpoeder waarin de combinatie van T3 en T4 aanwezig is, wordt door deskundigen echter als verouderd beschouwd.

Als de behandelaar besluit om in afwijking van de richtlijn toch thyreoïdeum voor te schrijven, zal des te meer voldaan moeten worden aan een aantal kwaliteitseisen. De meest belangrijke zijn:

  • Er moet een medische onderbouwing zijn, die is terug te vinden in het dossier van de patiënt.
  • De patiënt moet aantoonbaar geïnformeerd zijn over mogelijke risico’s van dit product en dat het product niet op de gebruikelijke wijze is beoordeeld en gecontroleerd door de overheid.
  • Er moeten afspraken gemaakt zijn met de patiënt over de controles die nodig zijn om de werking van thyreoïdeum te volgen en te evalueren.

Thyreoïdeum was voorheen in Nederland geregistreerd als Thyranon®. In 1988 is het geneesmiddel op advies van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen door de fabrikant van de markt gehaald. Belangrijkste argumenten waren de natuurlijke fluctuaties in het gehalte en de verhouding van schildklierhormonen, verschillen in farmacokinetiek tussen T3 en T4 en de beschikbaarheid van afzonderlijk te doseren, chemisch zuivere, synthetische schildklierhormonen.
Op grond van de dierlijke herkomst van de grondstof thyreoïdeum bestaat er namelijk een potentieel gevaar van biologische besmetting of onzuiverheden. Ook de gehaltes lyothyronine en thyroxine in thyreoïdeum variëren, evenals hun onderlinge verhouding, terwijl deze hormonen in de microgrammenrange gedoseerd worden. Hierdoor worden aan de apotheekbereiding extra eisen gesteld.

In bovengenoemde casus heeft de apotheker jarenlang capsules ter hand gesteld zonder de gehaltespreiding te bepalen. De inspectie constateert dat veel apotheken niet meer geëquipeerd zijn om op een verantwoorde manier zelf een geneesmiddel met thyreoïdeum te bereiden.
Als een apotheker besluit om toch een thyreoïdeumpreparaat ter hand te stellen, heeft het de voorkeur om een betrouwbaar, geregistreerd geneesmiddel met thyreoïdeum in te voeren. Als dat om medische of farmaceutische redenen geen oplossing biedt, kan uitgeweken worden naar een bereiding van een grootbereidende apotheek. Deze apotheek dient aan te tonen dat voldaan wordt aan de bepalingen van de circulaire grootbereiders onder andere op het gebied van Good Manufacturing Practices. Als de apotheker van zijn bevoegdheid om zelf te bereiden gebruik maakt, dan dient de bereiding volgens de regels der kunst te worden uitgevoerd.

In voorkomende gevallen zal de Inspectie de werkwijze van de voorschrijver en terhandsteller toetsen, beoordelen en zo nodig maatregelen treffen.

Back to top